NEN 7513 uitgelegd: wat moet je loggen in je praktijk?
Als je een elektronisch cliëntdossier bijhoudt, moet je kunnen laten zien wie dat dossier heeft geopend en wat er is veranderd. Dat is in het kort waar NEN 7513 over gaat. In dit artikel lees je wat de norm vraagt, waarom hij ook voor een kleine praktijk geldt en hoe je er in de praktijk mee omgaat.
Wat is NEN 7513?
NEN 7513 is een Nederlandse norm met de titel Medische informatica: vastleggen van acties op elektronische patiëntdossiers. De norm beschrijft welke gebeurtenissen in een zorgdossier worden vastgelegd (gelogd), welke gegevens elke logregel bevat en hoe die logbestanden worden bewaard en beveiligd.
De norm hoort bij een kleine familie:
- NEN 7510: informatiebeveiliging in de zorg in het algemeen.
- NEN 7512: vertrouwen bij het elektronisch uitwisselen van gegevens.
- NEN 7513: het vastleggen van acties op dossiers.
Geldt dit ook voor mijn kleine praktijk?
Ja. Het Besluit elektronische gegevensverwerking door zorgaanbieders verplicht zorgaanbieders die elektronisch dossiers bijhouden om te werken volgens NEN 7510, 7512 en 7513. Er is geen uitzondering voor zelfstandigen. Ook de AVG vraagt “passende technische maatregelen” voor gezondheidsgegevens, en een logboek is daar een vanzelfsprekend onderdeel van.
In de praktijk betekent dit dat je software gebruikt die deze logging voor je doet. Zelf een logboek bijhouden in een spreadsheet is niet te doen en niet betrouwbaar.
Wat wordt er gelogd?
Een goede logregel beantwoordt een paar vragen:
| Vraag | Voorbeeld |
|---|---|
| Wie deed het? | De gebruiker en zijn of haar rol (behandelaar, administratie) |
| Wat gebeurde er? | Dossier bekeken, notitie toegevoegd, factuur gewijzigd |
| Over wie ging het? | De cliënt van wie het dossier is |
| Wanneer? | Datum en tijd |
| Waarvandaan? | Het apparaat, de browser of het IP-adres |
| Lukte het? | Ook een geweigerde poging wordt vastgelegd |
Het gaat dus niet alleen om wijzigingen. Ook het inzien van een dossier is een actie die in het logboek hoort. Juist dat maakt het mogelijk om te controleren of niemand zonder reden in een dossier heeft gekeken.
Hoe lang bewaar je de logs?
NEN 7513 gaat uit van een bewaartermijn van minimaal vijf jaar voor de logbestanden. Dat staat los van de bewaartermijn van het dossier zelf: volgens de WGBO bewaar je een medisch dossier in beginsel twintig jaar.
Belangrijk is ook dat logs niet achteraf aan te passen zijn. Een logboek waarin iemand regels kan weghalen of wijzigen, bewijst niets.
Wie mag de logs zien?
Logbestanden bevatten zelf ook gevoelige informatie: ze laten zien wie wanneer bij welke cliënt kwam. Beperk de toegang daarom tot de persoon die verantwoordelijk is voor de praktijk, en gebruik de logs alleen voor controle en onderzoek naar onbevoegde toegang.
Een cliënt kan je vragen wie zijn of haar dossier heeft ingezien. Met een goed logboek kun je die vraag beantwoorden.
Wat doe je er als praktijk mee?
Logging werkt alleen als iemand er af en toe naar kijkt. Voor een kleine praktijk is dit een werkbare aanpak:
- Kies software die logt volgens NEN 7513. Vraag je leverancier wat er precies wordt vastgelegd, hoe lang, en of de logs beschermd zijn tegen wijzigen.
- Geef medewerkers alleen de rechten die ze nodig hebben. Een administratief medewerker hoeft geen sessienotities te lezen.
- Controleer periodiek. Kijk bijvoorbeeld eens per kwartaal steekproefsgewijs in het logboek. Let op inzage buiten werktijden of bij cliënten van een collega.
- Leg je afspraken vast. Schrijf in je informatiebeveiligingsbeleid op dat je logt, hoe lang je bewaart en hoe vaak je controleert.
- Weet wat je doet bij een vermoeden. Zie je iets vreemds, onderzoek het dan. Gaat het om een datalek, dan meld je dat binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens.
Hoe Zorgena dit doet
In Zorgena wordt elke inzage en wijziging van cliëntgegevens vastgelegd: wie, wanneer, welk dossier, met welke rol en vanaf welk IP-adres en apparaat, inclusief geweigerde pogingen. Ook cliënten die via een formulier- of videolink iets openen, komen in het logboek. Het logboek is verzegeld tegen achteraf wijzigen, wordt dagelijks gecontroleerd, minimaal vijf jaar bewaard en is alleen zichtbaar voor de praktijkeigenaar.
Lees meer over het cliëntdossier of over veiligheid bij Zorgena.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Twijfel je over wat er voor jouw beroep geldt, kijk dan ook naar de richtlijnen van je beroepsvereniging.